Bilim Kurgu Sinemasında Devrim: Metropolis (1927)

28 Aralık 2018 71 0 0

Merhaba!

Bugün size 1927 yılında çekilen sessiz bilim kurgu filmi Metropolis hakkında bilgiler vermeye geldim. Türünün ilklerinden olması dolayısıyla kendisinden sonra gelen filmleri etkileyen ve döneminde büyük yankı uyandıran bir film- belki de hakkında bahsedilmeyi en çok hak eden film bile denilebilir.

Fütüristik bir gelecekte geçen filmde şehir ikiye ayrılmıştır, kötü şartlar altında çalışan işçilerin olduğu bir yeraltı ve onların üstünde rahatça yaşayan bir elit/yönetici kesim. Şehrin başkanı Joh Fredersen’in oğlu Freder işçilerin durumunu görünce onlara yardım etmek ister ve işçi sınıfındaki Maria adındaki öğretmenle arkadaş olur.

-1890’da Avusturya’da doğan Fritz Lang‘ın en başarılı filmi olan Metropolis, bilim kurgu türünün uzun metrajlı ilk filmi sayılır. Distopik bir zamanda geçen filmin çekimleri 17 ayda tamamlanmış ve beş milyondan daha fazla Reichsmarks’a mal olmuş. Bu bütçe, prodüksiyon şirketi UFA‘yı batmanın eşiğine getirmiş. Filmde yaratılan fütüristik dünya ve kullanılan oyuncu sayısı göz önüne alındığında bu sürpriz bir bilgi değil aslında. Filmin genelinde görünen 5 kişi olsa da çekimlerde 37 binden çok figüran kullanılmış. Dönemin Almanya’sının işsizliği ve enflasyonu tavan yaptığı için filmde oynatılmak üzere aç ve zayıf çocuk oyuncu bulmak zor olmamış.

-İlk gösterimi 3 buçuk saat olan Metropolis filminin orijinal görüntüsü kaybolmuş. Yıllar boyunca, birleştirildiğinde filmin orijinal uzunluğunun ancak çeyreği kadar olan kopuk kopuk parçalar şeklinde izlenebilmiş. Tüm bunlar sebebiyle filmin şu anda 5 farklı versiyonunu bulmak mümkün. Dağıtım şirketi Parafumet tarafından filmin çok uzun olduğu söylendiğinde, film kısaltılmak zorunda kalınmış, bunun üzerine Lang şöyle bir şey demiş: “Filmleri çok seviyorum, bu yüzden Amerika’ya asla gitmeyeceğim. Amerika’nın (film) uzmanları benim en iyi filmimi kestiler.”

-Lang, filmdeki şehri New York’u ilk görüşünde yaratmaya başlamış. Bir ropörtajında şöyle demiş: “Bu film aslında benim Ekim 1924’te New York’taki gökdelenleri ilk kez gördüğüm zaman doğdu. (…) Sokaklara, parlak ışıklara ve uzun binalara baktım ve Metropolis’i yarattım.”

-Filmin senaryosu yönetmen Lang’in karısı ve Weimar Almanya’sında ünlü bir yazar olan Thea Von Harbou tarafından, yine onun kendi kitabından yola çıkarak yazılmış. Harbou, kitabı yazarken (Zaman Makinesi ve Görünmez Adam kitaplarının yazarı) H.G. Wells ve (Frankenstein’ın yazarı) Mary Shelley gibi önemli isimlerden ilham almış olsa da filmi gördükten sonra H.G. Wells’in tepkisi pek güzel olmamış: filmi “aptalca” bulduğunu belirtmiş, hatta daha da ileri giderek “klişe ve bayağılık” ile suçlamış.

-H.G. Wells’in nefreti burada bitti sanıyorsanız yanılıyorsunuz: filmden o kadar nefret etmiş ki bir alternatif olarak Things To Come adlı kitabını yazmış! Kitap daha sonra filme çevrildiğinde, çekimlerden önce çekimde yer alan herkesi toplamış ve onlara Metropolis’ten ne kadar nefret ettiğini anlatmış. Bu filmde Lang’in kendi filminde yarattığı her şeyin tam tersinin yer almasını istediğini söylemiş.

-Tabii ki tüm eleştirmenler Wells kadar acımasız değil, film sadece kötü değil iyi eleştiriler de toplamış. O dönemde Almanya’da çekilen bir film olması, dönemin şartlarını da izleyenlere hissettirdiği anlamına geliyor. Öyle ki Joseph Goebbels filmi çok beğenerek Nazi kampanyalarında bol bol kullanmış. Hatta Goebbels, Lang’a, Hitler’in ondan Nazi filmleri yapmasını istediği bilgisini ulaştırmış.

-Böylesine ses getiren bir bilim kurgu tabii ki kendisinden sonra gelenleri de etkilemiş: Superman’in yaşadığı şehrin adı bu filmden geliyor mesela! Bir de, belki yukarıdaki görsel de size hatırlatmıştır, Star Wars serisindeki C-3PO karakterinin görüntüsü bu filmdeki robottan esinlenilmiş. Queen grubu da Radio Ga Ga şarkısının klibinde bu filmden bir görüntü kullanmıştı.

Eh, bu kadar konuştuktan sonra bilim kurgu hayranlarının ve sinemaseverlerin izlemesi gereken bir film olduğunu ekleyip bu yazıyı bitirmek istiyorum. Sessiz bir film olmasına rağmen sizi eğlendirmeyi başarabiliyor, listenize eklemenizi öneririm!

kaynaklar: 1, 2,

Etiketler: bilim kurgu, fritz lang, hg wells, Metropolis, thea von harbou Kategoriler: Özel Dosya
paylaş TWEET PIN IT PAYLAŞ paylaş paylaş
Yağmur Sevinç

Boğaziçi öğrencisi, çizgi roman ve kitap okuyucusu, dizi ve film izleyicisi, süper kahraman aşığı.

Benzer Yazılar
Yorum Yaz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com